2016: Litouwen voorinformatie

 

Internationale Tocht 2016

Johny van Hoeve

Voor veel Tochtgenoten is het inmiddels bekend, dat de Internationale Tocht 2016 in Litouwen plaats gaat vinden. Daar het de eerste keer is dat we naar dit land gaan, willen we je meer bekend maken met Litouwen. In de voorbereidende periode gaan we daarom regelmatig een stukje over Litouwen publiceren in De Roep en op de webpagina. We hopen dat hierdoor belangstelling wordt gewekt, praktische zaken duidelijker worden en eventuele bezwaren minder.

Steeds worden enkele aspecten van Litouwen extra belicht. Naarmate de tijd vordert, komen er meer praktische zaken aan de orde, die direct voor de reis naar en in Litouwen van belang zijn. Aan het eind volgt een samenvatting van de praktische zaken, die je mee kan nemen naar Litouwen. In sommige beschrijvingen vergelijk ik Litouwen met Nederland. Het is dan aan de lezer om een vergelijking met zijn/haar eigen land te maken.

De Tocht vindt plaats in de omgeving van Kretinga (Zuid-West Litouwen). Het kan zijn, wanneer je per vliegtuig reist, dat je eerst aankomt in Vilnius (hoofdstad van Litouwen) of in Riga (hoofdstad van Letland). Het kan ook zijn dat je van de gelegenheid gebruikt maakt om meer plaatsen in de Baltische Landen te bezoeken (zeer de moeite waard). We beginnen daarom nu met een korte beschrijving van de Baltische landen en daarna volgt informatie over Litouwen. Deze drie landen hebben elk een eigen cultuur maar daarnaast hebben ze ook veel gemeenschappelijk.

DE BALTISCHE LANDEN

Van Noord naar Zuid zien we achtereenvolgens Estland, Letland en Litouwen (van noord naar zuid in alfabetische volgorde). De Baltische landen zijn dun bevolkt. Vergelijk hiermee Nederland, met 16.9 miljoen inwoners.

Grootte van het land / Aantal inwoners / % Russische inwoners
-  Estland: 1˝ x Nederland / 1,27 miljoen / 25%
-  Letland: 2 x Nederland / 2,07 miljoen / 28%
-  Litouwen : 1˝ x Nederland / 3,52 miljoen / 5% (+ 6 % Polen)

Karakter

De Esten zijn over het algemeen wat meer gesloten, kalmer en nuchterder dan de Letten en zeker meer dan de Litouwers.

Talen

Lets en Litouws lijken veel op elkaar en heeft zijn wortels in het Sanskriet. Soms hoor je bekende woorden. Dit zijn Duitse leenwoorden vanuit de Hanze (eeuwenoud handelsverdrag en route tussen landen aan de Noord- en Oostzee). Ests is een geheel andere taal en is nauw verwant aan het Fins en in de verte aan het Hongaars.

Godsdienst

Alle drie de landen werden pas laat gekerstend door eerst de Duitse zwaardbroeders en later de Duitse kruisridders (wat met veel zwaardvertoon gepaard ging). Naast een eervol motief was ook het economisch gewin een belangrijke drijfveer om mee te doen aan de Kruistochten naar de Baltische landen. Litouwen was het laatste land in Europa (14e eeuw), dat tot het Christendom overging. Het bleef lang vasthouden aan haar eigen gebruiken en deze werden soms opgenomen in de nieuwe godsdienst. Bronnen voor deze oude tradities waren te vinden in de natuur en het levensritme. Het lot van de mensen was vaak afhankelijk van de natuur. Heilige bomen en stenen speel-den hierin een rol. De midzomernachtviering is hiervan een voorbeeld. In Letland (30%) en vooral Estland (23%) zijn er weinig geregistreerde ge-lovigen. In Letland en Estland is men overwegend Luthers. In Litouwen is 75% rooms- katholiek. De Russische minderheden zijn vooral Russisch orthodox.

Geschiedenis

De geschiedenis van deze drie landen wordt vooral gekenmerkt door lange periodes van overheersing door de buurlanden. Achtereenvolgens en afwisselend werden ze vanaf ca. 1200 na Chr. overheerst door Duitsers, Polen, Zweden, Denen, Russen, weer Duitsers en vanaf 1945 tot 1991 weer door de Russen. Slechts korte periodes hadden deze landen een autonoom bestaan. Na 1918 tot begin WO II in 1940 waren de Baltische landen onafhankelijk. Sinds 1991, na het uiteenvallen van de Sovjet Unie werden ze weer on-afhankelijk. Beroemd is de menselijke keten die van Talinn via Riga naar Vilnius (600 km) werd gevormd en een vreedzaam protest was tegen de onderdrukking door de Sovjet Unie. Dit was het begin van de afscheidingsbeweging van de Sovjet Unie, de zingende revolutie genoemd. Op 1 mei 2004 traden alle drie landen toe tot de Europese Unie.

LITOUWEN

Buitenlandse talen

In Litouwen spreken nu ook veel jongeren Engels. Ouderen spreken soms Russisch, Duits of Pools. Enkelen spreken Frans.

Acht Woorden Litouws

Veel gebruikte tekens ( ă č Č Ũ ũ Ř ř Š š é̆ Ŭ ŭ Ž ž ) (Uitspraak): De klemtoon is vet gedrukt. De medeklinker voor een e, i, y wordt verzacht met een soort j - klank
-  yes / ja / taip (taip)
-  no / nee / ne (ne)
-  thank you / dank u / ačiũ (atsjjoe)
-  please / alsjeblieft / prašon (prasjon)
-  today / vandaag / šiandien (sjjandien)
-  tomorrow / morgen /rytoi (rietoj)
-  goodmorning / goedemorgen / liebas rytoj (liebas rietoj)
-  goodnight / goedenacht / labanakt (labanakt)

Geografie / topografie

Litouwen is ongeveer zo groot als Nederland en België samen. De afstand Amsterdam-Vilnius (hoofdstad van Litouwen) is 1373 km (ca. 2 uur vliegen). De afstand Vilnius-Kretinga is 313 km. De afstand vanuit Kretinga naar Barcelona is 3007 km; naar Parijs: 2189 km; naar Stockholm: 537 km; Vergelijk dit met de afstanden Amsterdam-Assisi 1541 km; Barcelona-Vadstena: 2559km.

Litouwen is geografisch gezien, het middelpunt van Europa en grenst van Noord-Oost-Zuid-West aan respectievelijk Letland, Wit Rusland, Polen, Kaliningrad (deel van Rusland) en de Oostzee. Het landschap is overwegend lichtglooiend en bedekt met bossen, akkers, weilanden, venen, moerassen en veel meren. Aan de kust zie je mooie zandstranden en badplaatsen. En opmerkelijk, een 2 km brede en 100 km lange landtong die voor het grootste deel uit hele hoge zandduinen en dennenbossen bestaat (Koerische Schoorwal). Het heeft een heel eigen soort landschap en huizenbouw. De noordelijke helft van deze landtong behoort bij Litouwen, het zuidelijke deel hoort bij de Russische enclave Kaliningrad. Je kunt deze landtong alleen bereiken via de veerboot vanuit de stad Klaipeda (voorheen Memel). Litouwen bevat veel nationale en regionale natuurparken en reservaten, onder andere de Koerische Schoorwal. Dicht bij Klaipeda bevinden zich nog een paar natuurparken, onder andere het Pajŭrio Regionas Parkas.

Kunst, cultuur en andere wetenswaardigheden

De beroemde Duitse auteur Thomas Mann (1875-1955) had op de Koerische Schoorwal , een fraai landhuis, dat nu nog is te bezichtigen. Beroemde boeken van hem: De Buddenbrooks (een familiegeschiedenis ) en Dood in Venetië.

Actueel

Sinds 1 januari 2015 heeft Litouwen de Euro als betaalmiddel. Men verwacht hierdoor meer economische en politieke stabiliteit, maar men vreest ook dat de prijzen hoger zullen worden.

Praktische tips (vervoer)

Het is de moeite waard om in Litouwen eens per trein (traukinys) te reizen. Je zit comfortabel en je kunt in een in een rustig tempo het mooie landschap en de vele kleine oude stationnetjes bekijken. Je krijgt dan ook nog, door een meestal erg vriendelijke mevrouw/mijnheer, je bestelde hapje en/of drankje geserveerd. Vanuit het mooie treinstation (Traukinys Stotis) in Vilnius vertrekt ca. drie keer per dag een trein naar Kretinga. Vanuit Riga is het lastiger om per trein te reizen naar Klaipeda/ Kretinga. Er vertrekken vandaar wel snelbussen. Je kunt ook per snelbus (vertrekt meerdere keren per dag) van Vilnius naar Klaipeda. Op het busstation (Vagonas Stotis) in Vilnius (dichtbij het treinstation) kun je je ticket voor de bus kopen. Deze zijn ook (aan te bevelen) vooraf online te koop: www.118.lt. Je klikt dan vervolgens rechtsboven op deze site, bij LT/ENG/RU aan en je krijgt de dienstregeling in het Engels. Je kunt ook bij Vertaal deze pagina de juiste taal aanklikken. De bus rijdt bijna elk uur. Vanuit Klaipeda kun je dan verder per locale bus naar Kretinga. Afstand Klaipeda- Kretinga 20,5 km (12.7 miles). Vergelijk de afstand Vilnius- Kretinga 313km met de afstand Riga - Kretinga 265km. Dit zijn ritten van ruim 4 uur. Zie voor de busdienst vanuit Riga op www.1188.LV Deze bus naar Klaipeda rijdt ca 8 x per dag.

Bronvermelding
-  Baltische Zielen, Jan Brokken (vele vertalingen)
-  Litouwen, Een reis in de tijd, A.E.J. Smidt
-  Estland, Letland en Litouwen: Dominicus reisgids, Capitool reisgids en ANWB reisgids