06. Voorjaarskapittel

 

Verslag van het Voorjaarskapittel Leerdam / Gellicum * 20 en 21 maart

Lidy Maas

Met Annie van Berkel rijden Lidy en Riky naar Gellicum. Daar staat Dinie met de boodschappen. We laten onze spullen in het Rechthuis achter en rijden gevieren spoorslags naar Leerdam, waar we de zes andere Tochtgenoten begroeten. Catherine geeft ons een meedenkertje mee voor onderweg:

Gelukkig zijn we onvolmaakt

Uit: ’Gelukkig zijn we onvolmaakt’ over humor en spiritualiteit van Stefan Vanistendael.

Extreme situaties verduidelijken een van de grote eigenschappen van humor: hij verdedigt het leven, tot het uiterste toe. Soms kan het gaan om echt zwarte humor. Het meest extreme voorbeeld dat ik ken, komt uit de Spaanse burgeroorlog. Een man die door de soldaten van generaal Franco gefusilleerd zou worden, zei hun: ’Jullie hebben me alles afgenomen, mijn huis, mijn vrouw, mijn kinderen, mijn vrijheid. Nu willen jullie ook nog mijn leven nemen. Maar er is een ding dat jullie me niet kunnen afnemen, dat is mijn angst om te sterven.’ Die humor verzet zich tot in het wanhopige tegen verdrukking, dictatuur en zelfs de dood.......

Kriskras gaan we door Leerdam en we bezoeken de toonzaal van de glasblazer aan de jachthaven. We besluiten in Fort Asperen koffie te drinken. Helaas sluiten zij juist als wij er aankomen, maar gelukkig mogen we nog wel even gebruikmaken van het toilet. Verder rusten we wat uit op de buitenbanken. Catherine leest een verhaal voor uit eerder genoemd boek.

Het is een heel mooie plek aan het water en als we weer gaan lopen breekt al gauw de zon door. We volgen de Linge aan de buitenbocht. Even voor Gellicum vlijen we ons neer in de berm om van het ruime uitzicht te genieten en een beetje te rusten. Niet lang daarna zien we de eerste dijkhuisjes en bewonderen we de fraaie ligging aan de steile oever.

We passeren het kleine hervormde kerkje en arriveren bij de katholieke kerk, groot voor een dorpje van 300 zielen. Tegen de toren staat een poortgebouw met boven de poort een klein huisje waar recht werd gesproken en waar nu nog huwelijken gesloten worden. Ik voel me bevoorrecht dat ik mag vertoeven in zo’n beeldschoon huisje. Hoe kom je anders dan met de Tochtgenoten op zo’n fraai slaapadres?

’s Avonds na een verrukkelijke maaltijd (recept Dinie) lazen we elkaar wat verhalen voor uit een Twentse verhalenbundel als voorbereiding op Oldenzaal, om in de stemming te komen. We hoorden over klopjeshuizen en Tukkers. Dit is oorspronkelijk een scheldnaam voor smokkelaars, gegeven door westerlingen die wel gesnapt werden bij het smokkelen. In de kleine knusse ruimte praat je gemakkelijk met elkaar, o.a. over semi-religieuze zaken zoals het schrappen van geliefde liederen van Huub Oosterhuis door fundamentalisten in de rk kerk. Kan ik dat zo in alle vrijheid uitspreken zonder op de brandstapel te komen? René miste het zingen. Er was een tekort aan meerstemmige invallers. Ik was het met hem eens maar het is in de slotviering de volgende dag wel goedgekomen. Daarover zou iemand anders kunnen vertellen.

zondag 21 maart

Kees Hoogzaad

In een fraaie oude kerk en het ervoor geplaatste Rechthuis uit 1636 kreeg de angst een ethnologisch tintje. Immers Tonneke en Maarten spraken over gevoelens van angst (vervreemding) in andere culturen: die van Kenya en Japan.

Kenya

Kan ik morgen of zelfs vanavond mijn kinderen nog een maaltijd voorzetten? Ziekten en verwondingen kunnen je fataal worden zonder medische hulp. Waar en wanneer vind ik verbetering van mijn situatie? Met kleine ondersteuning blijkt er energie vrij te komen om plannen te maken waar eerst apathie was. Een project voor watervoorziening had deze uitwerking. Tonneke lichtte dit soort situaties toe en sprak ook over een daar beleefde inbraak.

Japan

Japan is een ander verhaal. De basisvoorwaarden voor een normaal leven lijken voorhanden. De eisen die de maatschappij aan alle onderdanen stelt leiden echter tot veel stress, zelfmoorden, overwerktheid. Wedijver begint al bij het basisonderwijs. Er zijn prestigescholen waarvoor je kunt worden afgewezen zodat je je al een ’loser’ kunt voelen. In de vakanties zijn er op militaire leest geschoeide zomercursussen. De voor ons gevoel over-organisatie van het hele leven laat praktisch geen ruimte aan het individu. Dit wordt bijna volledig bepaald door het werk dat je doet en de status in de hiërarchie die daarbij hoort. Een verblijf van drie weken in Japan, waarvan een week optrekken met kleine kinderen, gaf Maarten een kleine inkijk in deze voor ons zo vreemde cultuur.

En wij realiseren het ons te weinig, wij leven in een paradijs. Ondanks dat is er de roep om meer zekerheid, veiligheid, geluk. Maar leven biedt daarvoor geen 100% garantie. Men kan geen recht op geluk claimen. In Nederland is de onvrede misschien toch ten dele Spielerei aangezien zo’n tachtig procent van de bevolking zegt redelijk tevreden te zijn....

Dank aan de inleiders en andere organisatoren van dit kapittel dat de ’westerse angst’ ‘mondiaal’ in een ander daglicht stelde.