1927 - 2007 : 80 Jaar Tochtgenoten

 

Eens Tochtgenoot - altijd Tochtgenoot (3)

Dinie van Lieshout

Zondag 10 juni, ben ik naar Warmond gereden waar ik een gesprek zou hebben met Pater Piet, zoals ik hem zou noemen. Hij is al 32 jaar Tochtgenoot! Aangekomen in Mariëngaarde, een zorgcomplex, stond zijn deur al op een kier. Na de kennismaking schonk Pater Piet een glaasje fris in en maakte een doos heerlijke bonbons open. Deze laatste is door de spanning van het moment onaangebroken blijven staan! Voor Pater Piet evenals voor mij was het interview toch een beetje spannend. Mijn voorbereide vragen werden beantwoord in zijn goed voorbereid gesprek!

Pater Piet vertelt over zijn leven

Hij is geboren in 1914 in Spierdijk (Noord Holland). Tijdens zijn schoolperiode in zijn geboorteplaats, kwam er een franciscaan uit Nieuwe Niedorp op assistentie in de parochie. Pater Piet en nog twee jongens wilden priester worden, maar hadden nog géén vast plan. Deze franciscaan hoorde hiervan en dacht: ‘Daar moet ik op af!’ Hij kwam bij Piet thuis; het was een vriendelijke man. Hij zei niet zoveel, wist wel dat je een West-Fries niet teveel moest porren, die moest je in zijn waarde laten. Een buurjongen die bij de Congeregatie van het Goddelijk Woord was, probeerde Piet voor die Duitse orde warm te maken, maar daar voelde Piet niets voor. Op twaalfjarige leeftijd ging hij studeren op het kleinseminarie in Megen. In 1932, hij zat toen in de vijfde klas van het gymnasium, vertelde een geschiedenisleraar over de Tochtgenoten. Deze waren door Jan van der Putten vanuit Frankrijk in Nederland geïntroduceerd en oriënteerden zich op Franciscus.

Een belevenis van Pater Piet

In de parochiekerk in Spierdijk stond Franciscus hoog tegen een pilaar waarvoor je een kaarsje kon aansteken. ‘Franciscus, de pilaarheilige, kwam naar beneden, ging naast me lopen, trok mee in mijn leven, trekt mee met de Tochtgenoten.’ Zijn wens om franciscaan te worden werd hierdoor concreet!

Voor zijn priesterwijding in 1940 studeerde pater Piet filosofie en psychologie in Venray . Hij was toen frater. De Tochtgenoten hielden het Pinksterkapittel vlakbij in een school. Piet en een medefrater vroegen permissie om daar heen te gaan. Wat hem opviel was de band onder elkaar, de spontaniteit, de ongedwongen sfeer en het enthousiaste uitzwaaien toen iemand eerder moest vertrekken!

Na zijn priesterwijding werd pater Piet in Woerden geplaatst. In 1942 kwam hij in contact met Ans te Nuyl, een Tochtgenoot in Hilversum, pittig en kordaat! Eens per maand hielden ze een tocht. Pater Piet werd gevraagd om op het eindpunt voor te gaan in de Eucharistieviering. Dat deed hij met veel plezier.

In 1946, na de oorlog, komt er een verzoek vanuit Den Haag van de tochtgenotengroep waaronder, Jan van der Putten, Wim Vergroesen en Piet Bartelds. Zij vragen hem erbij. Pater Piet vertelt over een avonturentocht van Leiden naar Zoeterwoude. Alles moest niet van tevoren uitgekiend zijn! De groep onder leiding van Piet Bartelds probeerde onderdak te vinden. Ze belden aan bij een boerderij: een groepje kerels, pelgrims, een franciscaan met pij!!

‘Met hooi en stro zijn wij tevreden.’ ‘Geen plaats’, kregen ze te horen. Het volgende adres gaf meer hoop. Deze man zag de groep wel zitten, Piet mét pij! ‘Ik heb géén hooi en géén stro, wél schone jute zakken.’ Ze doken de schuur in met hun jute zakken op de stenen vloer!!! ’s Nachts kreunen en steunen!!! ’s Morgens na een kattenwasje gingen ze welgemoed op pad naar Zoeterwoude voor een mooie Eucharistieviering. Deze ervaring is Pater Piet nooit vergeten!

Een gewoonte bij de Tochtgenoten was het om tegenslagen rustig te verwerken, je te schikken naar de omstandigheden. Een zegswijze was: ‘tant-mieux!’ (des te beter!) Deze ervaring geeft een band onder elkaar, die je niet meer vergeet. Pater Piet vraagt zich af of dat tegenwoordig nog geldt.

Centrale gedachte voor Pater Piet

Het leven is een pelgrimsreis, samen met Sint Franciscus de voetsporen volgen van Jezus. Sandalen staan bij hem voor pelgrimssandalen en de pij is voor hem het symbool van een manier van leven die alles te maken heeft met zijn spiritualiteit.

Over spiritualiteit

Men is niet tevreden met het idee dat er zomaar wat is; men zoekt naar een zekere zin van het leven. De geestelijke inhoud van het leven hangt samen met het hogere godsbesef. God openbaart zich in alle mensen, Hij is ín de mens aanwezig, Hij is ín het geschapene. Daar waar Hij iets geschapen heeft, is Hij aanwezig!

De moeilijkste gelofte

Op mijn vraag wat Pater Piet de moeilijkste gelofte vindt zegt hij: ‘Dat is de armoede voor mij. Radicaal, geen geld hebben en geen geld aannemen. Loslaten, geen pretenties hebben, niet hechten.’

Broederschap

Het is Pater Piet opgevallen dat er 36 keer het woord ‘broeder’ voorkomt in de Regel, driemaal het woord ‘broederschap’ en tweemaal ‘broeder Franciscus’. De Regel wordt gedragen door broederschap, elkaars broeder zijn. Dít zou Pater Piet mee willen geven aan de Tochtgenoten: elkaars broeder of zuster zijn, steun zijn voor elkaar, elkaar meetrekken naar het voorbeeld van Jezus, en je laten inspireren door Franciscus.

‘Wat vindt u op dit moment bij de Tochtgenoten?’

‘Ik voel mij aangetrokken tot de Tochtgenoten, het zijn geestverwanten, de inspiratiebron van de Tochtgenoten en van mijzelf is dezelfde. Ik ben betrokken bij de verhalen van de Tochtgenoten die in de Roep verschijnen. Het gedachtegoed spreekt mij aan.

Tot besluit gingen we naar het restaurant van het huis en bestelde Pater Piet twee kopjes koffie en voor ieder een heerlijk gebakje. Na nog even nagepraat te hebben bood ik aan af te rekenen. Hij nam dat aanbod graag aan. Ik moest denken aan de gelofte van armoede! Pater Piet zwaaide mij uit.

‘Pater Piet, ik dank u voor uw bereidwilligheid om ervaringen van u, als Tochtgenoot en als franciscaan, aan ons mee te geven.’

Op de terugweg naar het oosten, dacht ik terug aan een boeiend gesprek met deze 93-jarige franciscaan en Tochtgenoot.