2017: Assisi

 

Internationale Tocht Assisi 2017

José Centeno

Mijn indrukken van de tocht

De vreugde in de vallei van Spoleto, Assisi. Zo’n 120 tochtgenoten uit verschillende landen in Europa verzamelen zich op 18 juli in de scuola primaria Giovanni XXIII in Maria degli Angeli, het moderne Assisi. Er vertrokken verschillende wandelgroepen en stergroepen, een avonturengroep en de ‘seniorengroep’ betrok een huis. De avonturengroep had geen auto. Ze trokken een karretje op twee wielen gevuld met spullen totdat een wiel het begaf. Er werd gestopt bij een werkplaats.

De tocht had zich verjongd. Er waren gezinnen met kleine kinderen en tieners, tochtgenoten van middelbare leeftijd. Er waren 13 Spanjaarden. Ze trokken door ongerepte landschappen met golvende groene valleien, door een Umbrië dat je blijft verrassen. Glooiende heuvels, bergen aan de horizon, brede en smalle valleien, fruitbomen, akkerland doorsneden door de rivier Schiaschio, die uitmondt in de Tiber.

Het was de eerste dagen warm, te warm, zeer warm. Licht, heel veel licht. De omgeving van Assisi is licht, heet en barok. We wandelden naar plaatsen en stadjes die Franciscus van Assisi bezocht met zijn minder broeders: Rivotorto, Basia, Spoleto, Foligno, Gubbio ... (die van de wolf). Zij die het geluk hadden de verhalen van Sint Franciscus vooraf te lezen, korte legendes, bijna poëzie met de naïviteit van de middeleeuwse literatuur, herkennen deze plaatsen.

Assisi 2017 Internationale Tocht

Assisi, stad gevestigd op de flank van de berg Subasio met smalle, kronkelige en steile straatjes, soms met trappen. Oude huizen en wegen met onbewerkte stenen. Herinneringen aan Etrusken, Umbriërs, restanten van een Romeins amfitheater, een markt en terrassen van de tempel van Minerva. In het hooggelegen deel ligt het kasteel La Rocca. Er zijn stille hoekjes waar de tijd is stil blijven staan, omgeven met grijze granieten muren. Ikonen en delen van schilderingen in het ouderlijk- en tevens geboortehuis van Sint Franciscus (de Chiesa Nuova), in de kapel van de kleine Franciscus (een niet op waarheid berustend verhaal vertelt dat Franciscus, net als Jezus wordt geboren in een stal) en in San Damiano (waar Clara, net als Franciscus, wil leven samen met Bona, haar zus Inés en met Pacífica ... een nieuwe vorm van leven, van werken en hulp verlenen aan bedelaars) en ook in Portiuncola, een bedevaartkapel, vroeger omgeven door bossen (vandaag de dag als een cel midden in een grote basiliek) - hier verbleef Franciscus met de eerste minderbroeders, Egidius, Bernardus, Elias, Leonardus ... ver weg van de rijke kloosters van abten, priors, hiërarchieën, kunst en bezittingen. In San Damiano en Portiuncola, kleine sobere kapellen, niemand is meer dan de ander, de broeders en zusters zijn minderbroeders. Je ademt er eenvoud, soberheid, nabijheid en vertrouwdheid.

Andere lawaaierige straten van Assisi hebben enorme basilieken, kerken of kathedralen gewijd aan Franciscus en aan Clara (valt dit te rijmen?). Ze verkwisten kleuren, rijkdom, goud, kaarsen, wierook, kortom: veel uiterlijk vertoon. Restaurants, hotels, medailles, rozenkransen, souvenirs, cola, afbeeldingen van heiligen, kruisbeelden, ijsjes .... overspoeld door een golf van toeristen in korte broek. Wat een tegenstelling, een misvatting tegenover de eenvoud van Franciscus van Assisi en de Heilige Clara, stichteres van de Arme Zusters.

Het is een enorme vreugde elkaar te ontmoeten op deze bijzondere, tegenstrijdige en uitdagende plaats - zij die zich tochtgenoot noemen, rugzak op de schouders, met weinig bagage; sommigen oud, anderen jong, mannen en vrouwen gebruind door de zon, met blauwe of bruine ogen, blanke of gekleurde gezichten, van welke geloofsovertuiging dan ook.

Tijdens de tocht hebben we gesproken over het jaarthema: De Vreugde. Kan men lachen, glimlachen, blij zijn in een wereld met vluchtelingen en verstotenen, met duizenden die zijn verdronken in de Middellandse zee of worden verscheurd door de strenge regelgeving in Melilla? (een Spaanse enclave in Marokko). Wat is de vreugde waarover Franciscus sprak?

Het wonder van 90 jaar: 1927 - 2017

De groep senioren, het kleine Babel, genaamd Cannara bestond uit 11 personen uit 7 landen en sprak 5 talen. Iets dergelijks gold ook voor de andere zes of zeven groepen. Hoe kunnen wij elkaar verstaan? Met Engels, vermengd met andere talen. Sinds 90 jaar vinden deze ontmoetingen en tochten plaats in Europa. Er was toen nog geen Europese Unie, geen Euro. Integen-deel, na de Eerste Wereldoorlog (1914-1918) bereidden de Europese landen zich voor op een tweede rampzalige oorlog (1939-1945).

Op initiatief van de bezorgde student theologie Joseph Folliet, samen met zijn Duitse collega Franz Stock in Parijs en met behulp van Abbé Remillieux, geestelijke in een parochie van arbeiders in Lyon, werd in 1927 de CDSF - Tochtgenoten van Sint Frans - opgericht om vrede te stichten in de relaties tussen jongeren uit de vijandige landen Frankrijk en Duitsland. Gedurende enkele dagen deelden zij hun zorgen, hun leven, hun geloof, hun ambities ... terwijl zij in contact waren met de natuur, pelgrimerend met alleen het hoognodige op de schouders op weg naar een of andere gewijde plaats.

Dit idee van Franciscus van Assisi, troubadour van het Zonnelied, maakt ook dit Babel van personen uit verschillende landen, culturen en talen in de eenentwintigste eeuw nog enthousiast. We zullen al pelgrimerend tot wederzijds begrip, dialoog en gedeeld leven komen gedurende enkele dagen - in de beschutting van onze samenlevingen die kromtrekken vanwege spanningen en ongelijkheid, die telkens andere antwoorden geven op de oproep van hen die door oorlogen en honger uit andere continenten gevlucht zijn. Wat zou Sint Franciscus nu doen?

De tochtgenoten zijn niet verbonden aan een of ander burgerlijk of kerkelijk instituut. De financiën zijn afhankelijk van kleine bijdragen. Gedurende 90 jaar hebben duizenden personen van verschillende leeftijden, landen, talen en godsdiensten zich georganiseerd: zij deelden hun vriendschap bij ontmoetingen, op tochten, bij vergaderingen, in hun tijdschriften en in vertalingen.

Hoe is dit mogelijk? Is het een wonder? Het is de vrijgevigheid en het ‘om niet’ principe. De vriendschappen en relaties die eruit voortkomen. Het is samen leven, de goede wil. De vrijgevigheid van een ieder. Dat is mogelijk vanuit de basis, de mensen, we kunnen ons organiseren, initiatieven nemen ... de wereld van tegenwoordig maken en in de kerken gemeenschappelijke ruimten scheppen voor het samenzijn, om ons geloof en utopieën te kunnen uiten in religieuze of lekenvieringen, om grenzen neer te halen, hekken en muren van talen of nationalisme zonder aan een of ander instituut verbonden te zijn.

We zijn onderweg om het gezamenlijk huis van Europa en de wereld te bouwen, waarover Franciscus, de paus van Rome spreekt. Wonderen bestaan niet, die maken we als mens. Onze kosten zijn minimaal. Hoeveel zou het een organisatie kosten om een tocht te organiseren voor 130 personen uit acht landen? Het wonder van 90 jaar is het hebben van een gemeenschappelijke geestkracht om samen te leven in soberheid en gelijkheid en te delen met anderen wie we zijn en wat we weten, zoals de zon van Franciscus van Assisi die licht en warmte geeft zonder er iets voor terug te vragen. Dit is wat ‘Vrede en alle goeds’ betekent. In de tuin van het oecumenisch centrum Cittadella Pro Civitate in Assisi was de slotviering. Bij het altaar lag een reuzen sandaal, gemaakt door Val van de centrumgroep: het symbool van de wandelaar.

Wij zingen ‘Laudate si o mi Signore .. We are marching, marching in the light ...Sing dem Herr ein neues Lied’. We luisteren naar de stem van de profeten. We eten hetzelfde brood en drinken dezelfde wijn. Negentig jaar lang herhalen we hetzelfde symbool.

‘Gezegend zijt gij, mijn Heer, God van alle schepselen, in het bijzonder voor mijn Heer Broeder Zon!’

Vertaling uit het Spaans: Lydia Bronstring & Marianne Penning de Vries