2016: Mozet, België

 

Overpeinzingen bij het Internationaal Pinksterkapittel

Josef Gerwing

Vertaling: Hennie Coumans

Gerechtigheid en vrede omhelzen elkaar (psalm 85)

Waar heb jij eigenlijk zo goed kussen geleerd, beste vriend? Ik geloof, dat het aangeboren is. Er zijn aantrekkingskrachten, die ik niet verklaren kan. Misschien kijk ik daarom zo graag naar goede speelfilms. Een goede speelfilm kan het niet stellen zonder kussen. De verlossende kus aan het einde van een lang, sterk wisselend verhaal. Het lijkt mij, dat hoe groter de dreiging, hoe sterker de dramatiek, des te meer ervaren we de intensiteit van de kus. Er zal wel een diep verlangen steken achter dit moment van hoogste intimiteit. Zelfs in een psalm komt deze intimiteit van een kus tot uitdrukking. In psalm 85 staat: ‘Liefde en trouw ontmoeten elkaar, heil en vrede omhelzen elkaar’. Het is de moeite waard om de mooie begrippen Gerechtigheid (zedaka in het Hebreeuws) en Vrede (shalom in het Hebreeuws) als persoon voor te stellen. Gerechtigheid en vrede, twee figuren, twee mensen liefdevol op elkaar gericht. Het woord gerechtigheid is in het Hebreeuws geen juridisch begrip, maar beschrijft een relatie, een verhouding en een handelen voor het welzijn van de gemeenschap. En het woord vrede betekent geluk/voorspoed van een gemeenschap of van een enkeling en betekent meer dan afwezigheid van conflicten en oorlog, of simpel gezegd het tegendeel daarvan. Dat beide begrippen, gerechtigheid en vrede, elkaar omhelzen is niet vanzelfsprekend, maar zij hebben elkaar nodig, ze gebruiken elkaar. Men moet vechten voor waarheid, eerlijkheid en gerechtigheid, zonder dat daarbij de liefde op afstand blijft. Gerechtigheid en vrede moeten zich verenigen, versmelten, elkaar omhelzen en opdat dit niet slechts een vrome wens blijft, wendt de mens zich in een gebed, in een lied, tot de grote God, wiens mogelijkheden zo veel groter zijn dan die van ons. In het joodse gebeds- en liedboek is psalm 85 een goddelijke belofte, de omhelzing van gerechtigheid en vrede, een belofte, een beeld van grote aantrekkingskracht. Degene, die deze psalm bidt, wordt gedragen door een veel belovend verlangen naar een happy end: een verlangen naar liefde, begeerte en hartstocht, een verlangen naar leven en verlossing van alle ongerechtigheden en de eenwording met de vrede. Het volgende gebed is geïnspireerd naar het voorbeeld van psalm 85:

Ik wil luisteren God, naar wat u tegen ons zegt. U verkondigt uw volk vrede en aan alle mensen van goede wil zegt u vrede toe. In u ontmoeten vriendelijkheid en vertrouwen elkaar, Omhelzen gerechtigheid en vrede elkaar. Degenen die in u geloven, bent u nabij. Uw grootheid en uw licht stralen. U schenkt zegen en zorgt ervoor, dat de aarde rijke vruchten voortbrengt. Waar u gaat, gaat gerechtigheid aan u vooruit en u laat sporen van vrede en geluk na. Toon ons Heer, uw genade, Toon ons dit ‘Pace e bene’ want.....voor ons zijn de woorden ‘Gaat heen in vrede, gaat heen in vrede’ een opdracht. God, u laat ons niet gaan zonder een woord van vrede. U gaf ons ogen om te zien, oren om te luisteren, zodat wij uw woord niet alleen horen, maar de vrede uitdragen..... God, u laat ons niet gaan zonder een woord van vrede. Geven we elkaar een teken van vrede en van echte verzoening.

Niet de vrede, maar het zwaard (Lucas 12: 51-53)

‘Denken jullie, dat ik gekomen ben om vrede te brengen op aarde? Nee zeg ik jullie, niet de vrede, eerder het zwaard, verdeeldheid’! Dat staat werkelijk/echt in het evangelie van Lucas. En de wijze en gestudeerde mensen, de exegeten en theologen, zijn er vrijwel zeker van dat dit een hoogsteigen woord van de rabbi Jezus van Nazareth is. Welnu, mens-vriendelijk klinkt het niet. Dat klonk met Kerstmis toch heel anders. Vrede op aarde onder de mensen in wie hij een welbehagen heeft. En nu zulke woorden: ‘Ik kwam om vuur op aarde te brengen’. Omwille van de vrede wil hij, dat er vuur is. Nu wil hij ons toch echt achter de vodden zitten. Men kan ook alles overdrijven. Het is helder - er is strijd, onvrede, opgefokte agressie, verwondingen, bitterheid, scheidingen, en de een maakt de ander het leven zuur. We leven in een tamelijk onheilspellende, kapotte wereld. We leven als mensen samen, waarin ieder zijn grenzen heeft, fouten maakt, onvolkomenheden heeft, die anderen overkomen, treffen en verwonden. We leven als mensen te samen, die hoe verdrietig het ook is, tot het kwade in staat zijn. Wanneer ik de krant opensla en ik de berichten volg, komt mij dagelijks de macht van het kwaad onder ogen. We leven in een wereld, waar je om te overleven, moet vechten. Klaarblijkelijk is er in deze wereld geen vrede, we krijgen het al helemaal niet cadeau. Denk maar niet, dat ik gekomen ben om vrede te brengen, of een wereld van zelfvoldane genoegzaamheid, rust en gemoedelijkheid. Verwissel mensvriendelijkheid van God niet met vluchtige harmonie, niet met een ‘Heile, heile Ganschen Welt’. Dan bagatelliseer ik onder bepaalde omstandigheden ook het onrecht, lach ik bij het zien van het kwaad, en laat God een lieve hemelse opa zijn. Dat past niet bij deze Jezus uit Nazareth. Zijn mensvriendelijkheid staat voor een radicale consequentie. Hij staat voor een zaak van God en die van de mensen. Zeg niet tegen alles ‘Ja en amen’. Conflictschuw is hij niet, deze rabbi, aangepast ook niet. Vrede is bij Hem niet te koop. ..... en wanneer in deze dagen de Geest van God inderdaad nog waar-genomen wordt, dan kan het gebeuren, dat we ervaren, dat de vrede van God in lichterlaaie staat, inderdaad in beroering brengt, verdeelt en tot besluiten dwingt. Vastberaden iedere nieuwe dag! Moge het jullie snel tot actie brengen!